Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin kırsal kalkınma stratejisinde yeni bir dönemi başlatan imzayı attı. IPARD III Programı kapsamında hayata geçirilen LEADER yaklaşımı ile 155 Yerel Eylem Grubu (YEG), toplamda 35 milyon euroluk dev bir hibe paketinden yararlanacak. Ankara’da düzenlenen törenle resmiyet kazanan bu destek, Anadolu’nun dört bir yanındaki köylerden kasabalara kadar geniş bir coğrafyada yerel potansiyeli harekete geçirmeyi hedefliyor.
Yerelden kalkınma: LEADER yaklaşımı nedir?
Avrupa Birliği’nde uzun yıllardır başarıyla uygulanan ve Türkiye’nin de IPARD süreçleriyle entegre olduğu LEADER yaklaşımı, kalkınmanın merkezden değil, bizzat yereldeki aktörler tarafından başlatılmasını esas alıyor. Bu modelde, kararlar Ankara’daki masalarda değil; çiftçinin, yerel esnafın ve sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu Yerel Eylem Grupları tarafından alınıyor. Bakan Yumaklı’nın vurguladığı gibi, kırsal kalkınma artık sadece bir tarımsal üretim meselesi olmaktan çıkıp; kültürün, sosyal dokunun ve yetişmiş insan kaynağının harmanlandığı bir yaşam alanı projesine dönüşüyor.
35 milyon euro hangi kapıları açacak?
Hibe desteği kapsamında 155 farklı bölgede kurulacak olan yerel stratejiler, kırsal ekonomiyi çeşitlendirmek için kullanılacak. Fonun kullanım alanları oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor. Özellikle kırsal turizm, yerel el sanatlarının modernizasyonu, kültürel mirasın korunması ve kısa tedarik zincirlerinin kurulması gibi projeler önceliklendirilecek. Bu sayede, kırsalda yaşayan vatandaşların sadece tarımla değil, turizm ve hizmet sektörüyle de ek gelir elde etmesi sağlanacak. Paketin toplam büyüklüğü olan 35 milyon euro, doğrudan yerel dernekler üzerinden bölge halkına ulaştırılacak.
Kadın ve genç girişimciler için yeni fırsatlar
Yeni hibe paketinin en dikkat çekici yönlerinden biri, fırsat eşitliğine odaklanması. Bakanlık verilerine göre, geçmiş dönemlerdeki IPARD desteklerinin yarısından fazlası kadın ve genç girişimcilere gitti. Yeni imzalanan bu sözleşmelerle, 81 ile yayılan IPARD III rüzgarı, kırsaldaki genç nüfusun şehre göç etmesini engellemeyi ve yerinde istihdam yaratmayı amaçlıyor. Genç çiftçiler ve kadın kooperatifleri, bu 35 milyon euroluk bütçeden aslan payını alacak aktörler arasında yer alıyor.
81 ilde IPARD III dönemi ve 2026 hedefleri
Daha önce 42 ilde uygulanan IPARD projeleri, bu yeni dönemle birlikte artık Türkiye’nin 81 ilinin tamamını kapsıyor. Bakan Yumaklı, 2026 yılı için tarım ve kırsal kalkınma bütçesinin 938 milyar lira gibi rekor bir seviyeye ulaşacağını belirterek, devletin üreticinin yanında olma kararlılığını yineledi. Bu dev bütçe; sulama yatırımlarından kredi sübvansiyonlarına, yenilenebilir enerjiden modern hayvancılık tesislerine kadar çok geniş bir alanı finanse edecek. Yerel Eylem Grupları aracılığıyla dağıtılacak bu hibe, kırsalın sadece bir üretim merkezi değil, aynı zamanda modern bir yaşam alanı olmasının kapısını aralıyor.
